ĐỜI SỐNG TÁM CHUYỆN

Thế nào là một truyện ngắn hay nên đọc?

Mỗi người trong chúng ta đều có sở thích riêng khi rảnh rỗi. Có người nghe nhạc, có người xem phim, có người lại thích đọc sách…. Loại sách bạn hay đọc nhất là gì? Nếu câu trả lời là truyện ngắn thì bạn nên đọc bài viết dưới đây. Chúng tôi sẽ gợi ý cho bạn những truyện ngắn hay nên đọc hiện nay.

Truyện ngắn là gì?

Truyện ngắn là một thể loại văn học. Nó được viết theo thể văn xuôi, kể lại một câu chuyện nhưng ngắn gọn, xúc tích. Độ dài của truyện ngắn có thể là vài dòng hoặc vài chục trang. Truyện chỉ tập trung vào một tình huống hoặc chủ đề. Tuyến nhân vật của truyện ngắn cũng đơn giản thu hẹp hơn nhiều so với những loại khác. Thường thì truyện ngắn hay sẽ tập trung giải quyết tình huống sao cho thuyết phục và hợp lý nhất dù cho bị giới hạn về lượng chữ, lượng trang.

Người ta thường nhầm lẫn tiểu thuyết và truyện ngắn. Vì vậy, đã có những ý kiến đưa ra để phân biệt hai thể loại này:

  • Căn cứ vào số trang (hình thức)
  • Căn cứ theo cách viết, cách thể hiện, truyền tải: cốt truyện, tuyến nhân vật, tình huống, cách tháo gỡ khúc mắc,… (nội dung)

Truyện ngắn có mặt ở cả phương Đông lẫn phương Tây. Nếu xét về thời gian hình thành và xuất hiện thì có thể nói truyện ngắn ở phương Đông xuất hiện sớm hơn. Trong đó, Trung Quốc và Nhật Bản là hai nơi có truyện ngắn xuất hiện sớm và phát triển nhất.

Định nghĩa truyện ngắn tại Việt Nam dùng để gọi “tiểu thuyết đoản thiên” ở Trung Hoa.

Tiêu  chuẩn nào để đo lường đó là một truyện ngắn hay?

“Hay” cũng như “đẹp” là một khái niệm trừu tượng và mơ hồ. Một thứ nào đó có hay hay không phụ thuộc vào quan điểm, cảm nhận và cảm xúc của người tiếp nhận nó. Thế nên, có người thấy quyển sách này hay nhưng chắc gì người khác đã thấy nó hay. Cũng từ đó, các cuộc tranh cãi nảy lửa không hồi kết đã nổ ra chỉ vì sự bất đồng quan điểm và không thống nhất trong cách nhìn nhận một tác phẩm hoặc truyện ngắn. Nghệ thuật là không có giới hạn và cũng không có bất kỳ công cụ nào đo lường một truyện ngắn nào đó hay hay không hay.

Dù rằng, người ta cố đưa ra những định nghĩa, những sự đo lường để thẩm định như thế nào mới là một truyện ngắn hay nên đọc nhưng đến hiện tại, truyện ngắn có hay hay không vẫn phụ thuộc vào từng người.

Tuy nhiên, chúng ta cũng có thể chỉ ra rằng, truyện ngắn hay trước tiên phải là truyện ngắn. Tức là, nó đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của một truyện ngắn đưa ra về cốt truyện, tình huống truyện, cách xây dựng nhân vật, cách gỡ nút thắt khi đưa truyện lên cao trào,… Chúng ta không thể xét về mặt hình thức để xem nó có hay hay không. Bởi vì, truyện ngắn có khi chỉ một vài dòng cũng có thể gọi là truyện ngắn và thậm chí nó lại cho những thông điệp quý báu mà dù viết dài thế nào cũng không truyền tải được.

Chúng ta cùng điểm qua vài nhận định của những học giả, tác giả trong “nghề” để xem họ nghĩ thế nào là một truyện ngắn hay nên đọc:

  • “Cái hay của truyện ngắn là sự vô cùng. Hay là hay, vậy thôi” (Nhà văn Bảo Ninh)
  • “Truyện ngắn hay là truyện ngắn không kể lại được” (Nhà văn Tô Hải Vân)
  • “Truyện ngắn hay, trước hết là truyện phải có chuyện” (Nhà văn Tống Ngọc Hân)
  • “Truyện ngắn hay đứng ngoài mọi công thức” (Phó giáo sư, tiến sĩ Đoàn Cầm Thi)

Những truyện ngắn hay nên đọc

Các truyện ngắn hay nên đọc kể ra cũng khá nhiều. Như đã nói bên trên, chúng ta không có bất kỳ một bó buộc nào cho việc đó có phải là truyện ngắn hay hay không. Cho nên, những tác phẩm là những truyện ngắn hay nên đọc sắp được đề cập dưới đây chỉ là những gợi ý và nó phụ thuộc nhiều vào việc được nhiều người biết đến, đánh giá và cho là nó hay.

Đa phần, những tác phẩm truyện ngắn sinh ra trong thời chiến đến nay vẫn được đề cao và được nhiều người biết đến. Bởi lẽ, nó là một phần máu thịt là những gì có từ thực tại đưa vào văn học và nó ghi nhận lại điều đó dưới góc nhìn của tác giả. Không chỉ thời chiến mà khi chiến tranh qua đi, cả nước cùng nhau bắt tay xây dựng xã hội mới, truyện ngắn lúc này cũng tích cực góp phần xây dựng đất nước. Nó phản ánh hiện thực bấy giờ, lưu giữ những điều chỉ thời đó mới có để con cháu mai sau biết được. Hơn nữa, nó còn là ngọn lửa tinh thần dù ở thời bình hay thời chiến. Chúng ta có những tác phẩm như:

  • Mảnh trăng cuối rừng (Nguyễn Minh Châu)
  • Chiếc thuyền ngoài xa (Nguyễn Minh Châu)
  • Bến quê (Nguyễn Minh Châu)
  • Những ngôi sao xa xôi (Lê Minh Khuê)
  • Mùa Lạc (Nguyễn Khải)
  • Đôi mắt (Nam Cao)
  • ….

Hiện nay, nhiều truyện ngắn cũng được nhiều tác giả ở hiện tại liên tục cho ra mắt. Tuy nhiên, không phải cứ được xuất bản thành sách và bày bán là truyện ngắn hay. Ở thời điểm như ngày nay, có những tác giả tên tuổi và những tác phẩm truyện ngắn được nhiều người đánh giá là hay và đáng đọc như Nguyễn Ngọc Tư, Nguyễn Nhật Ánh. Bên cạnh đó, cũng có những tác phẩm như nhận định của Tô Hải Vân, truyện mà có thể kể lại được thì không thể là truyện ngắn hay. Một vài truyện ngắn hay dành cho những ai đang tìm kiếm:

  • Cú phạt đền (Nguyễn Nhật Ánh)
  • Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ (Nguyễn Nhật Ánh)
  • Ai biểu xấu (Nguyễn Ngọc Tư)
  • Ba đồng một mớ mộng mơ (Nguyễn Ngọc Tư)
  • Bão đêm (Nguyễn Ngọc Tư)
  • Bụi ngọt (Nguyễn Ngọc Tư)

Một vài truyện ngắn nước ngoài hay dành cho những ai yêu thích truyện nước ngoài:

  • Truyện trong rừng trúc (Yabu No Naka)
  • Và rồi núi vọng (Khaled Hosseini)
  • Khải hoàn môn (Erich Maria Remarque)
  • Đường đua của những giấc mơ (Wendelin Van Draanen)
  • Ác mộng trong đêm (Jeff Lindsay)

Truyện ngắn hay nên đọc có rất nhiều. Chúng ta cần tùy thuộc vào sở thích của mỗi người và yêu thích thể loại văn học nào để lựa chọn truyện ngắn phù hợp với mình. Chúc bạn sẽ tìm được cho riêng mình một tác phẩm truyện ngắn hay và tâm đắc.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *